maka-zytnia-zastosowanie-wlasciwosci

Mąka żytnia przez wielu bywa pomijana ze względu na swój charakterystyczny smak i mniejszą elastyczność niż u mąki pszennej. Czy to jednak wystarczający powód, by całkowicie eliminować ją ze swojego jadłospisu? Okazuje się, że to produkt o wielu właściwościach. Poznaj je wszystkie!

Spis treści:

1. Czy wiesz, że...?

2. Mąka żytnia – właściwości i wartości odżywcze

3. Typy mąki żytniej. Jakie mają zastosowanie, czym się różnią?

4. Mąka żytnia – do czego używać jej w swojej kuchni?

5. Oto najlepsze produkty z mąki żytniej dostępne w Schronisku Bukowina

6. Czy mąka żytnia jest zdrowa? Kto powinien zwrócić na nią szczególną uwagę?

7. Postaw na zdrowszą alternatywę dla mąki pszennej – wybierz mąkę żytnią od Schroniska Bukowina

Czy wiesz, że...?

Statystyczny Polak zjada w ciągu roku około 102 kilogramy produktów zbożowych. Do tej kategorii zalicza się także pokarmy przygotowane na bazie żyta. Jest to zboże, które w Polsce znane jest od pokoleń. Co ciekawe, nasz kraj jest jego drugim największym producentem na świecie. Pierwotnie żyto uważane było za chwast, który niszczy upraw – obecnie jest to ceniona odmiana zboża, z której powstaje, chociażby chleb.

Historia żyta jest bardzo tajemnicza. Naukowcy nie potrafią stwierdzić, skąd dokładnie się wzięło i czym oryginalnie było to zboże. Roślinę tę zaczęto uprawiać w Europie około 1500 lat p.n.e. – prawdopodobnie trafiła na Stary Kontynent przez przypadek. Żyto nie cieszyło się wówczas dobrą sławą. Pliniusz Starszy, rzymski botanik i filozof, opisywał je jako pokarm dla biednych, który chroni przed wygłodzeniem, ale jest nieprzyjemny dla żołądka.

Polecamy również: Jakie potrawy na Wielkanoc przygotować? Lista tradycyjnych dań

Mąka żytnia – właściwości i wartości odżywcze

Żytnia mąka jest doskonałym połączeniem wielu cennych substancji odżywczych, takich jak węglowodany, tłuszcze, białka, witaminy czy minerały. Ich zawartość zależy od tego, na jaki typ się zdecydujesz – wyższy numer oznacza lepszą jakość produktu, czyli więcej dobroczynnych składników dostarczanych do organizmu.

Ten rodzaj mąki zawiera znaczną ilość błonnika pokarmowego, który wspomaga pracę układu pokarmowego i ma korzystny wpływ na perystaltykę jelit. Błonnik odpowiada także za utrzymanie odpowiedniej masy ciała i redukcję wagi – to ważna wiadomość dla wszystkich osób, które są na diecie odchudzającej. Co ciekawe, już 100 g żytniej mąki razowej pokrywa aż 90% dziennego zapotrzebowania dorosłego człowieka na ten składnik pokarmowy!

Czym jeszcze charakteryzuje się mąka żytnia razowa? Właściwości, o których warto wspomnieć, wiążą się z jej wpływem na stabilizację poziomu cukru we krwi. Zawarte w tej mące cukry są węglowodanami złożonymi, które na długo pozostawiają poczucie sytości i zapobiegają napadom głodu. Karoten, który znaleźć można w mące żytniej, poprawia funkcjonowanie narządu wzroku, opóźnia procesy starzenia się skóry i wspomaga odporność.

Mąka żytnia to całe bogactwo witamin – tych z grupy B, które oddziałują na cały organizm, oraz witaminy E.  W żytniej mące znajdziesz także minerały: cynk, fosfor, magnez, mangan, miedź, potas, selen, sód, wapń czy żelazo. Mąka żytnia to produkt, który zawiera od 324 do 367 kcal w 100 g – zależnie od odmiany.

drozdzowki-z-maki-zytniej

Typy mąki żytniej. Jakie mają zastosowanie, czym się różnią?

Mąkę żytnią z łatwością można odróżnić od mąki pszennej – zazwyczaj jest ona ciemniejsza i grubsza. Obecnie wyróżnia się kilka typów mąki żytniej – jasną (typ 580, 650), chlebową (typ 800), sitkową (typ 1400) oraz razową (typ 2000). Wyższa liczba określająca typ mąki oznacza, że produkt ma ciemniejszą barwę i skład chemiczny zbliżony do niezmielonego ziarna. 

Mąka żytnia jasna typ 500 cechuje się największą zawartością węglowodanów, ale ma najmniej białka i tłuszczy. Typ 580 sprawdzi się do wyrobu domowych makaronów czy chleba.

Następna na liście jest tzw. mąka pytlowa, czyli mąka żytnia 720. Do czego sprawdzi się ten typ? Polecana jest w szczególności do przygotowywania zakwasu na żurek, jednak możesz wykorzystać ją także do wypieku chleba.

Typ 1400, inaczej nazywany mąką sitkową, służy do wyrobu chleba i bułek. Stawkę zamyka oczywiście najgrubsza spośród mąk żytnich mąka żytnia 2000. Do czego sprawdzi się najlepiej? To mąka razowa, która przeznaczona jest do wyrobu chleba, bułek, klusek czy pełnoziarnistych makaronów.

maka-zytnia-na-chleb

Polecamy także: Jakie właściwości ma olej rzepakowy tłoczony na zimno? Odpowiadamy!

Mąka żytnia – do czego używać jej w swojej kuchni?

Mąka to składnik wielu dań kuchni polskiej. Makarony, kluski, chleb, bułki – te wszystkie produkty są podstawowym składnikiem diety wielu osób. Na rynku dostępnych jest wiele odmian mąki, ale na Twoją szczególną uwagę zasługuje właśnie ta żytnia.

Wyroby z mąki żytniej różnią się smakiem od pszennych wypieków. Poczujesz w nich orzechowe i lekko kwaśne nuty. Warto dodać, że ze względu na swoją konsystencję mąka żytnia nie zawsze może zastąpić tę z pełnego przemiału. Ciasto z mąki razowej nie będzie równie gładkie co na przykład z pszennej – różnice zauważyć można w takich daniach jak biszkopty, pierogi, ciasta czy naleśniki. Dobra wiadomość jest taka, że niemal w każdym przypadku można nią zastąpić połowę porcji białej mąki!

W jakich potrawach najlepiej sprawdzi się mąka żytnia? Podpowiadamy!

Użyj jej do wypieku chleba

Jeśli nigdy wcześniej nie miałeś okazji piec domowego chleba, to najwyższa pora się za to zabrać. Twój dom wypełni aromat ciepłego pieczywa, a Ty możesz mieć pewność, że domowy wypiek nie będzie zawierał dodatkowych konserwantów i barwników. Do ciasta zrobionego na bazie mąki żytniej możesz dodać ziarna słonecznika, pestki dyni, suszoną żurawinę czy siemię lniane, by wypiek był jeszcze zdrowszy!

Przygotuj na jej bazie zakwas na żurek

Naturalny zakwas na żurek znajdziesz w naszej Spiżarni, jeśli z powodzeniem przygotujesz go także we własnej kuchni. Jedną szklankę mąki żytniej typ 720 zalej trzema szklankami letniej wody i dokładnie wymieszaj. Dodaj trzy rozgniecione ząbki czosnku, 3 ziarna ziela angielskiego, 3 liście laurowe i kilka ziaren czarnego pieprzu. Miksturę przelej do słoika i przykryj gazą. Płyn odstaw w ciepłe miejsce na co najmniej 5 dni. Gotowy zakwas można przechowywać w lodówce przez około dwa tygodnie.

chleb-zytni-i-zakwas-z-maki-zytniej

Upiecz żytnie ciasteczka czekoladowe

Kto powiedział, że słodkie wypieki mogą być jedynie przygotowywane na bazie mąki pszennej? Z żytniej także możesz przygotować smaczne wypieki. Koniecznie wypróbuj żytnie ciasteczka z kawałkami mlecznej lub czekolady. Domownicy nawet nie poczują, że ich głównym składnikiem jest zdrowsza od pszennej razowa mąka żytnia.

Zrób domowy makaron

Przygotowanie domowego makaronu to coś, co nie powinno sprawić kłopotów nawet kulinarnemu laikowi. Wystarczy, że wymieszasz 200 g mąki żytniej, 2 jajka oraz łyżkę gorącej wody. Ze składników ugnieć ciasto, aż będzie elastyczne. Pozostaw na 20 minut, znów chwilę ugniataj, a następnie rozwałkuj i pokrój. Makaron gotuj w osolonej wodzie.

To nie koniec przepisów, w których świetnie sprawdzi się mąka żytnia. Do czego jeszcze ją stosować? Przygotuj z niej piernik toruński, placki na zakwasie, czekoladowe muffiny czy szare kluski – ogranicza Cię tylko wyobraźnia.

Oto najlepsze produkty z mąki żytniej dostępne w Schronisku Bukowina

W Schronisku Bukowina jesteśmy w pełni świadomi tego, jak wartościowym produktem jest mąka żytnia. Właśnie dlatego w asortymencie naszej Spiżarni znajdziesz doskonały zakwas czy chleb żytni.

Zakwas na żurek zamknięty jest w szklanym słoiczku o pojemności 320 ml. W swoim składzie zawiera wyłącznie mąkę żytnią razową, wodę, zakwas chlebowy, czosnek, cebulę i przyprawy. Nie musisz czekać kilku dni, aż domowy zakwas sfermentuje – nasz produkt jest gotowy do spożycia od razu po otworzeniu słoika.

Nasz chleb żytni na zakwasie zachwyci Cię swoim cudownym i zapachem. Do wytworzenia tego pieczywa wykorzystano trzy typy mąki żytniej: 1400, 700 i 2000. Ziarna słonecznika i siemię lniane dodają mu nie tylko smaku, ale i cennych wartości odżywczych. Koniecznie wypróbuj także chleb żytni z czarnuszką, który zachowuje świeżość do 7 dni!

Jeśli wolisz samodzielnie przygotować wszystko od podstaw, to koniecznie zaopatrz się w mąkę żytnią z naszej Spiżarni. To produkt wysokogatunkowy, który został stworzony z najlepszej jakości zbóż. Mąka zamknięta jest w grubym woreczku strunowym, który zapewnia jej świeżość i ułatwia jej przechowywanie.

chleb-z-maki-zytniej

Polecamy również: Olej sezamowy – do czego warto go stosować i jakie ma właściwości?

Czy mąka żytnia jest zdrowa? Kto powinien zwrócić na nią szczególną uwagę?

Proces wytwarzania mąki jest bezpośrednio związany z etapem oczyszczania, który w znacznym stopniu obniża zawartość cennych składników. Mąka pszenna jest produktem bardzo oczyszczonym, co oznacza, że wykazuje mniej właściwości zdrowotnych niż ta żytnia. Stanowisko to poparte jest badaniami naukowymi – według ekspertów organizm lepiej radzi sobie z trawieniem produktów, które zostały przygotowane na bazie mąki żytniej.

Mąka żytnia nie powoduje wysokich skoków cukru we krwi oraz stabilizuje wydzielanie insuliny. Oznacza to, że jest odpowiednia także dla osób cierpiących na cukrzycę. Dodatkowo mąka z żyta obniża poziom cholesterolu. Niektóre źródła podają informację, że może ona obniżyć skłonności organizmu do powstawania kamieni żółciowych.

Ze względu na dużą zawartość błonnika pokarmowego mąka żytnia nie będzie odpowiednia dla osób, które cierpią na ostrą biegunkę, są po operacjach układu pokarmowego, chorują na refluks lub wrzody czy mają wrażliwy żołądek.

ciasto-na-chleb-zytni

Postaw na zdrowszą alternatywę dla mąki pszennej – wybierz mąkę żytnią od Schroniska Bukowina

Zrób sobie chwilową przerwę od mąki pszennej i daj szansę tej żytniej – skorzysta na tym Twoje zdrowie. Nie wybieraj jednak byle jakiego produktu. Koniecznie udaj się na zakupy do naszej Spiżarni, gdzie znajdziesz mąkę żytnią z najlepszej jakości zboża. Pierwszy krok w stronę zdrowego stylu życia jest prostszy, niż myślisz!