Miód gryczany i jego właściwości zdrowotne. Na co pomaga?

Miód gryczany wyróżnia się niesamowitym, kwiatowym aromatem, ciemną barwą i charakterystycznym smakiem. Uważany jest za jeden z najzdrowszych miodów, ponieważ ma mnóstwo właściwości leczniczych i zdrowotnych. W dzisiejszym artykule poznasz wszystkie jego funkcje.

Spis treści

1. Miód gryczany – charakterystyka

2. Miód gryczany – właściwości zdrowotne

3. Miód gryczany – jak stosować?

Czy wiesz, że…?

Jedna pszczoła w ciągu całego swojego życia wyprodukuje 1 łyżeczkę miodu? A wszystkie pszczoły, które pracują razem w jednym ulu nad 1 kilogramem miodu powinny zebrać nektar z około 4 milionów kwiatów? Prawdziwy miód to efekt bardzo ciężkiej pracy tych małych stworzeń.

Miód gryczany – charakterystyka

 Miód gryczany jak sama nazwa wskazuje jest produktem, który powstał z nektaru kwiatów gryki. Miód ten ze względu na swój charakterystyczny wygląd jest bardzo łatwy do rozróżnienia w porównaniu do miodów wytwarzanych z innych roślin. Miód gryczany ma ciemną, herbacianą  barwę, a po upływie czasu może nawet stać się ciemniejszy – prawie czarny. Poza tym jego zapach również jest charakterystyczny, ponieważ pachnie intensywnie kwiatem gryki. Smak nie każdemu może przypaść do gustu, szczególnie dzieci  mogą mieć problem z zaakceptowaniem go. Miód ten ma wielu zwolenników, ale równie sporo przeciwników. Jest on oczywiście bardzo słodki, ale ponadto cierpki i niekiedy ostry.

W przypadku miodu gryczanego, tak jak w przypadku każdego naturalnego miodu dochodzi do krystalizacji – czyli procesu, w którym wytrąca się ciało stałe (cukry zawarte w miodzie) i osiada na dno w postaci kryształów. Czyli jeżeli kupiłeś miód w postaci płynnej, a po pewnym czasie stał się grudkowaty i z wyczuwalnymi kawałkami kryształów cukru oznacza to, że miód się skrystalizował. Dlaczego tak się dzieje? Miody ze względu na swój skład są tak zwanym roztworem przesyconym, czyli takim, w którym ilość substancji rozpuszczonej jest większa niż rozpuszczalnika.

W tym wypadku substancją rozpuszczoną są cukry zawarte w miodzie, a rozpuszczalnikiem woda naturalnie w nim występująca. Proces krystalizacji jest procesem naturalnym, który w żaden sposób nie wpływa na jakość miodu. Krystalizacja nie przyczynia się do zaniku właściwości leczniczych miodu dlatego nie ma się o co martwić. Niestety nie każdy będzie zadowolony z takiej konsystencji, ale na szczęście jest na to rozwiązanie. Wystarczy włożyć słoik z miodem do garnka z ciepłą wodą i stopniowo go rozpuszczać. UWAGA! Bardzo ważne jest, aby pilnować temperatury wody. Temperatura wyższa niż 40°C może przyczynić się do utraty właściwości leczniczych.

Miód powinien być przechowywany w odpowiednich warunkach, ponieważ mimo tego, że jest bardzo trwały to jego niewłaściwe przechowywanie może skutkować stratą właściwości zdrowotnych. Z tego względu miody najlepiej przechowywać w ciemnym i chłodnym miejscu, np. w piwnicy lub spiżarni. Ważne, aby temperatura w której przechowujesz miód nie była wyższa niż 18°C i miejsce było osłonięte od promieni słonecznych.

Miód gryczany – właściwości zdrowotne

Miód jest jednym z najbardziej wartościowych produktów cukierniczych.  Miody ogółem zawierają pewne ilości składników mineralnych (np. żelaza), witamin (np. witamin z grupy B) oraz substancji czynnych, przede wszystkim enzymów i substancji bakteriostatycznych. Miód gryczany uważany jest za jeden z najbardziej wartościowych miodów (zaraz obok miodu spadziowego). W miodzie tym znajdują się sole mineralne, takie jak żelazo, magnez, fosfor, potas, mangan, miedź, cynk i np. krzem. Zawartość wspomnianych soli mineralnych nie jest bardzo duża, ale ich przyswajalność jest bardzo wysoka i wynosi 100%. Z tego względu zawartość soli mineralnych w miodzie gryczanym ma duże znaczenie, szczególnie gdy miód ten spożywany jest często i regularnie. Poza tym w miodzie gryczanym znajdują się również substancje poprawiające odporność (substancje nazywane są inhibinami).

O miodzie gryczanym mówi się dużo dobrych rzeczy, ale szczególną uwagę zwraca się na jego pozytywny wpływ na naczynia krwionośne. Spowodowane jest to obecnością rutyny czyli flawonoidu o bardzo silnych właściwościach uszczelniających naczynia krwionośne. Rutyna zawarta w miodzie gryczanym oczyszcza wspomniane naczynia krwionośne, a także powoduje że stają się one bardziej elastyczne i wytrzymałe. Dzięki tym właściwościom miód gryczany polecany bywa osobom borykającym się z chorobami sercowo-naczyniowymi, np. miażdżycy. Poza tym rutyna zwiększa wchłanianie witaminy C i jest silnym antyoksydantem dzięki czemu zapobiega powstawaniu wolnych rodników – substancji przyśpieszających starzenie się organizmu, ponadto zmniejsza toksyczność utlenionego cholesterolu, a także ma działanie przeciwzapalne.

Mówiąc o właściwościach zdrowotnych miodu nie można zapomnieć o substancjach, które się w nim głównie znajdują, czyli o cukrach. Mimo wszystkich prozdrowotnych właściwości poszczególnych miodów nie zapominaj o tym, że to wciąż bardzo dobre źródło cukrów prostych, które powinny być ograniczane. Oczywiście miód będzie zawsze lepszym rozwiązaniem niż sam cukier prosto z cukiernicy, ale zdrowy rozsądek w jego spożyciu powinien być zachowany. Poza tym miód w 100 gramach dostarcza od 300 do nawet 600 kcal! Przy czym łyżka miodu nie waży tyle co łyżka cukru, a sporo więcej. O wiele lepszym rozwiązaniem będzie zwiększenie spożycia warzyw i owoców, które dostarczą więcej substancji odżywczych niż sam miód, a przy okazji nie będą aż tak skoncentrowanym źródłem cukrów. Jeżeli jednak umiar będzie odpowiednio zachowany, np. w postaci łyżeczki osłody do porannej owsianki to będzie to jak najbardziej w porządku.

Jako ciekawostkę warto dodać, że miód gryczany wykorzystywany jest nie tylko ze względu na działanie wewnątrz organizmu. Bywa on wykorzystywany jako składnik w kosmetyce, np. w kremach przeciwzmarszczkowych, peelingach i maseczkach. Miód ten regeneruje skórę, łagodzi objawy trądziku i działa przeciwstarzeniowo. Może on również wzmacniać strukturę włosów, odbudowując końcówki i oczyszczając skórę głowy.

Ze względu na właściwości zdrowotne miodu gryczanego bywa on szczególnie polecany w przeziębieniu (szczególnie przy uporczywym kaszlu) i w chorobach serca. Należy jednak pamiętać, że choroby sercowo-naczyniowe bardzo często towarzyszą cukrzycy typu II, w której spożycie cukrów powinno być ograniczane i kontrolowane. Przed rozpoczęciem stosowania miodu warto zapytać się lekarza lub dietetyka o poradę kiedy i jak należy spożywać opisywany miód.

Miód gryczany – jak stosować?

Miód gryczany można stosować na wiele różnych sposobów. Należy jednak pamiętać, aby nie przekroczyć temperatury 50°C. Po przekroczeniu tej temperatury dochodzi do zniszczenia substancji odżywczych zawartych w miodzie. Dlatego jeżeli chcesz dodawać miód do herbaty czy gorącej wody tworząc napar przeciw przeziębieniu odczekaj kilka minut, aż temperatura będzie odpowiednia. Miód gryczany można dodawać również do słodyczy przygotowanych na zimno, np. trufli orzechowych czy kulek mocny. Wystarczy wymieszać orzechy/płatki owsiane/suszone owoce z miodem i np. masłem orzechowym. Potem zostaje tylko zostawić do schłodzenia na jakiś czas w lodówce i można zajadać się energetyczną, zdrową przekąską.

Smak miodu gryczanego dobrze wpasuje się również w poranny smak owsianki i doda jej słodyczy. Jednym ze sposobów wsparcia leczenia w chorobach sercowo-naczyniowych jest zastosowanie kuracji miodem gryczanym. Polega ona na rozpuszczeniu wieczorem łyżki miodu w szklance letniej wody i wypiciu powstałej mikstury rano po przebudzeniu i przed posiłkiem. Należy jednak pamiętać, że nie jest to sposób walki z chorobą i skuteczność takiej terapii nie jest szczególnie prawdopodobna. Należy to traktować jako swego rodzaju ciekawostkę, a nie sposób zwalczania problemów sercowo-naczyniowych. Rutyna, która wspomaga walkę z chorobami serca znajduje się również w innych produktach, np. aronii, szczawiu, bzie czarnym czy ogólnie w gryce. Spożycie tych produktów będzie niosło ze sobą więcej korzyści niż stosowanie wspomnianej terapii. Nie zapomnij przy tym o aktywności fizycznej i zdrowym odżywianiu!

Podsumowanie

 Miód gryczany to zdecydowanie produkt, który warto wypróbować. Może zdobyć on wielu zwolenników, jak i przeciwników. Smak i aromat produktu jest dość specyficzny, ale nie warto się tym zrażać. Warto spróbować miodu gryczanego, ponieważ dostarcza on wielu różnych wartościowych składników odżywczych. Polecany jest szczególnie osobom borykającym się z chorobami sercowo-naczyniowymi i w profilaktyce przeziębienia. Może być stosowany jako zamiennik cukru w celu słodzenia herbaty, kawy lub innych posiłków. Stosując miód gryczany nie powinno się zapominać o tym, że jest on źródłem cukrów prostych
w bardzo dużych ilościach.

Izabela Daniel

Dietetyczka z wykształcenia i pasji. Ukończyła Warszawski Uniwersytet Medyczny, w trakcie którego pokochała również gotowanie. Na co dzień prowadzi insta-bloga @Zdrowe_Smaki, na którym zajmuje się edukacją żywieniową, obaleniem mitów dietetycznych, walką ze skrajnościami oraz tworzeniem przepisów. Kocha wykorzystywać warzywa na różne sposoby, ale chętnie upiecze także pizzę czy drożdżowe bułeczki. Uważa, że w zdrowym odżywianiu najważniejszy jest balans - 80% zdrowego odżywiania i 20% delikatnych odstępstw.