miod-pitny-wlasciwosci

Miód pitny jest trunkiem alkoholowym, którego historia powstania sięga aż czasów średniowiecznych. Miód w takiej postaci ma szerokie zastosowanie i charakteryzuje się właściwościami leczniczymi, a jego smak zdobył wielu zwolenników. Zachęcamy do zapoznania się z jego słodkimi sekretami!

Spis treści

1. Czy wiesz, że…?
2. Miód pitny i jego historia
3. Podział miodów pitnych
4. Miód pitny – właściwości lecznice
5. Z czym podawać miód pitny?
6. Podsumowanie

Czy wiesz, że…?

Uważa się, że miód pitny rozpoczął swoją karierę w czasach średniowiecznych. Krążą również pogłoski, jakoby spożywano go również w starożytności! Pierwsze wzmianki o nim można spotkać na kilka tysięcy lat przed naszą erą! Nie jesteśmy pewni, czy to jest stuprocentowa prawda, ale jedno jest pewne. W Polsce miód pitny również był bardzo popularny. Dzięki temu polskie miody pitne uważane były za najlepsze (i dalej są), a warto zaznaczyć, że miód pitny produkowany był prawie na całym świecie!

Miód pitny i jego historia 

Miód pitny jest alkoholem, który powstaje w procesie fermentacji oczywiście z miodu, a dokładniej brzeczki miodu pszczelego (głównie miodu lipowego). Historia miodu pitnego jest bardzo długa, ale skupmy się na tej dotyczącej Polski. Polskie miody pitne, jak już wspomnieliśmy, uznawane były za jedne z najlepszych. Taki tytuł zawdzięczały one możliwościom długiego okresu przechowywania – dzięki tej właściwości miód pitny starczał na bardzo długo.

Był to trunek szczególnie ceniony, drogi i ekskluzywny – wielokrotnie zastępował wino na różnych średniowiecznych ucztach, na przykład na weselach. Alkohol w postaci wina zazwyczaj było produktem deficytowym, dlatego właśnie wino było zamieniane na pitny miód bądź piwo.

W okolicach XVI wieku każdy ziemianin mógł sam przyrządzać miód pitny, a już w XVII wieku najwięcej pitnego miodu przyrządzano na Podolu, czyli dawnym terytorium Ukrainy i Mołdawii. Polskie miody pitne były wspominane przez różnych autorów literatury, np. Henryka Sienkiewicza, Józefa Kraszewskiego i wielu innych. Każdy z nich wspominał chętnie o tym, jak to miody pitne wszystkim smakowały dzięki swojej słodkości, a przy okazji mogły nieźle upoić ze względu na wysoką zawartość alkoholu spożywaną w większych (ze względu na słodkość) ilościach.

Niestety po jakimś czasie miody pitne zostały wymienione na wino i wódkę (bardziej popularną wśród biedniejszego społeczeństwa), ale długo po tym cieszyły się sporą popularnością na Podhalu.

Podział miodów pitnych

Mówiąc o miodach pitnych, trudno nie wspomnieć o ich podziale. Rozróżniamy cztery główne cztery rodzaje miodów pitnych: półtoraki, dwójniaki, trójniaki i czwórniaki. Nazwy mogą wydawać się dziwne, ponieważ wspomniana typologia miodów pitnych ma bardzo długą tradycję sięgającą czasów średniowiecznych.

Podział związany ze stopniem rozcieńczenia miodu wodą

Zgodnie z tradycją i różnymi ustawami dotyczącymi produkcji i sprzedaży win czy miodów pitnych półtoraki są miodami, których brzeczka (półprodukt wykorzystywany przy produkcji piwa bądź miodu pitnego; w przypadku miodu pitnego jest to roztwór miodu pszczelego – patoki – z wodą) powstaje poprzez rozcieńczenie jednej objętości miodu połową objętości wody.

Dwójniaki, jak można się domyślić, powstaną z rozcieńczenia jednej objętości miodu jedną objętością wody. Trójniaki analogicznie: jedna objętość miodu rozcieńczana jest dwiema jednostkami objętości wody. Czwórniaki pozwolę sobie pominąć, ponieważ wiadomo, że jedna objętość miodu rozcieńczana jest trzema jednostkami objętości wody. Mimo że podział uwzględnia cztery rodzaje, to tak naprawdę brzeczka może być rozcieńczana dalej, dzięki czemu powstaną np. piątaki.

Podział ze względu na zawartość alkoholu

Ze względu na sposoby rozcieńczenia podział wygląda następująco: największą zawartość alkoholu będą miały półtoraki, a najmniejszą czwórniaki. Półtoraki i dwójniaki nazywane były nawet miodami królewskimi, ponieważ mogły leżakować nawet od ośmiu czy dziesięciu lat! Pozostałe miody pitne są nazywane miodami wytrawnymi i mogą być spożywane już po pół roku (dokładniej do okres od 6 do 8 miesięcy).

Miody sycone i niesycone

Kolejny podział dotyczący miodów pitnych dotyczy strony bardziej technologicznej. W tym podziale wyróżnia się miody sycone lub niesycone. Jest to uzależnione od wcześniejszego powolnego gotowania brzeczki. Miody pitne sycone, a dokładniej ich brzeczki są wcześniej powoli gotowane, a brzeczki miodów niesyconych nie są.

Miody pitne można doprawiać np. sokami owocowymi, przyprawami korzennymi, ziołowymi (np. cynamonem, goździkami, pieprzem, imbirem, wanilią, cytryną czy nawet migdałami).

Miód pitny – ile procent alkoholu zawiera?

Ile procent alkoholu znajduje się w miodzie pitnym? Tutaj mamy szeroki zakres, ponieważ zawartość alkoholu wynosi od 9 do 18%. W przypadku półtoraków, czyli miodów bardzo słodkich, zawartość alkoholu może wynosić od 14 do 18%, a w przypadku trochę mniej słodkich dwójniaków zawartość alkoholu może być nieco niższa – dochodząca do 16%. Jak smakuje miód pitny? Dwójniaki są umiarkowanie słodkie, dlatego ich smak może być o wiele delikatniejszy niż półtoraków – swoje próby z piciem miodu warto zacząć od nich.

Trójniaki uważane za miody półsłodkie mają ok. 12–15% alkoholu, a czwórniaki – półwytrawne od 9–12%. Z każdym kolejnym rozcieńczeniem w wodzie zawartość alkoholu będzie znacznie niższa, smak też będzie nieco rozrzedzony.

Co ciekawe, w 2008 roku Komisja Europejska zarejestrowała polskie miody pitne (półtoraki) jako „Gwarantowaną Tradycyjną Specjalność” (Traditional specjalisty guaranteed TSG) – to oznaczenie mówiące o produkcie należącym do kategorii produktów chronionych ze względu na tradycyjny sposób produkcji, a także konkretny skład i/lub wykonanie z prawdziwych, tradycyjnych surowców.

Miód pitny – właściwości lecznicze

Właściwości lecznicze miodu pitnego dotyczą przede wszystkim sfery związanej z odpornością. Miody pitne mają właściwości przeciwzapalne, przeciwbakteryjne, a także przeciwwirusowe, dzięki czemu mogą sprawdzić się w walce z sezonowym przeziębieniem. Ze względu na zawartość alkoholu miody pitne mogą zmniejszać napięcie nerwowe, rozładowywać stres, ale należy przy tym pamiętać, że w przypadku takich problemów alkohol nigdy nie jest dobrym rozwiązaniem!

Poza tym miody pitne nie charakteryzują się jakimś szczególnym działaniem na organizm, chociaż można spotkać się z informacjami o działaniu miodu pitnego na układ sercowo-naczyniowy. Jeszcze raz warto zaznaczyć, że najlepszym rozwiązaniem, gdy chcemy dbać o zdrowie, będzie dbanie o odpowiedni tryb życia, jakość snu, zdrowe odżywianie. Jeśli już pijemy alkohol, to najlepiej to robić jedynie w bardzo ograniczonych ilościach.

Miód pitny – jak podawać? Do czego pasuje?

Pewnie zastanawiasz się, jak podawać miód pitny? Przecież nie chodzi tylko o to, aby pić sam alkohol! Miód pitny, w zależności od rodzaju, świetnie sprawdzi się jako dodatek do różnych potraw. Czwórniaki na przykład świetnie będą współgrać z potrawami rybnymi i drobiem.

Jak powinno się pić miód pitny?

W tym wypadku odpowiedzi jest wiele. Miód pitny można pić na gorąco, na zimno lub może mieć temperaturę pokojową. Ostatnia opcja jest najbardziej tradycyjna i zazwyczaj podawana jest w glinianych kubkach. Jeśli chcemy podać miód pitny na gorąco, możemy podgrzewać go bez dodatków lub z laską cynamonu, z rumem lub plastrem pomarańczy, tutaj na przeszkodzie stoi jedynie ograniczona kreatywność.

Miód serwowany na zimno będzie dobrze pasował do dań obiadowych. Tak jak wspomniano na wstępie, dobrze smakuje w towarzystwie ryb czy drobiu, ale również innych rodzajów mięs, np. jagnięciny podanej z miodem pitnym z plastrem cytryny i miętą albo wołowiny z miodem z dodatkiem jabłka i cynamonu.

Ciekawym wykorzystaniem miodu pitnego będzie również użycie go jako dodatku do gotowania, składnika innych potraw, np. sosów deserowych, sałatkowych, marynat mięsnych czy nawet lodów. W zależności od rodzaju miodu sposób jego podania może się różnić – półtoraki i dwójniaki powinny być pite bez żadnych dodatków, bez podgrzewania i najlepiej w temperaturze pokojowej. Świetnie będą się komponować jako dodatek do deserów.

Miód pitny – właściwości już znasz, teraz pora go spróbować!

Miody pitne są trunkami tradycyjnymi w polskiej kulturze i kuchni. Mimo że wiele lat temu zostały niemal wyparte przez piwo, wino czy wódkę, to wciąż znajdują swoich wielbicieli na całym świecie.

Ze względu na ciekawą historię, tradycyjny sposób przygotowania i ciekawy smak zachęcam do wypróbowania miodów pitnych. Szczególnie polecam miód dwójniak malinowy lub miód pitny trójniak korzenny dostępne w sklepie on-line Schronisko Smaków Magdy Gessler.

Miody pitne idealnie wkomponują się w domowy barek, są one również świetnym pomysłem na prezent dla znajomych, rodziny i przyjaciół. Miody pitne znajdujące się w sklepie Magdy Gessler bazują na tradycyjnych recepturach i są wytwarzane w domowy sposób. Ponadto zawierają jedynie naturalne składniki, działają rozgrzewająco dlatego umilą niejeden chłodny wieczór!